Stad 30

Vanaf 1 januari 2021 zult u op alle wegen binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest u maximum 30 km/u mogen rijden, met uitzondering van de grote assen waar de maximumsnelheid 30 of 70 km/u blijft. Deze uitzonderingen worden duidelijk aangegeven met verkeersborden.

Ieder jaar komen 50 personen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest om of geraken ze ernstig verwond, door overdreven snelheid.

Stad 30 is er om de veiligheid van alle weggebruikers te verhogen. De maatregel zal het verkeer ook rustiger maken, zodat er binnen de wijken voorwaarden ontstaan die gunstiger zijn voor de modal shift. Daarnaast zal de geluidshinder aanzienlijk dalen.

We zetten de belangrijkste vragen die deze maatregel oproept even op een rij.

Leidt rijden aan 30 km/u tot meer vervuiling?

Wat betreft uitstoot, is de optimale snelheid voor voertuigen met verbrandingsmotor (benzine, diesel) 70 km/u. Dit geldt voor het merendeel van de vervuilende stoffen op basis van rekenmodellen die de uitstoot meten. In theorie zou een verlaging van 50 tot 30 km/u tot meer vervuiling moeten leiden.

In de stad is de effectieve gemiddelde snelheid echter ongeveer 25 km/u omdat auto’s dikwijls optrekken en vertragen. Door dan soepel en zuinig te rijden kan de luchtkwaliteit gunstig beïnvloed worden.

Stad 30 wil de woonwijken ook rustiger maken door mensen aan te moedigen korte verplaatsingen te voet of met de fiets te doen. Deze modal shift zou op middellange termijn voor een betere luchtkwaliteit moeten zorgen.  

Daarnaast zal de geluidsvervuiling aanzienlijk dalen: door maximum 30 km/u te rijden vermindert het lawaai van het verkeer met 2,4 tot 4,5 decibel. Zo lijkt het alsof er de helft minder verkeer is.

Leidt rijden aan 30 km/u tot meer files?

Studies tonen aan dat de wegcapaciteit op vlak van doorstroming van het verkeer hetzelfde is bij 30 en 50 km/u. Een Stad 30 leidt dus niet tot meer files.

Duurt een rit niet langer?

De gemeente Schaarbeek voerde tijdens de aanleg van haar zone 30 in september 2018 vergelijkende tests uit en kwam tot de conclusie dat haar algemene zone 30 geen negatief effect had op de reistijd met de auto. In een stedelijke omgeving is de gemiddelde snelheid over het algemeen al 30 km/u. De reistijd wordt vooral verlengd door de verzadiging van kruispunten en de zoektocht naar een parkeerplek.

Wil je dat een zone 30 werkt, moet je deze aanpassen. Anders heeft het geen zin.

Het succes van de overgang naar een stad 30 steunt op drie pijlers: weggebruikers informeren en sensibiliseren, een strikte controle en fysieke aanpassingen waar het mogelijk of nodig is. Op heel wat wegen en kruispunten zullen ingrepen uitgevoerd die het verkeer moeten afremmen. Het gewest en de gemeenten investeren ook in verschillende projecten die de woonwijken rustiger moeten maken. Daarnaast kunnen bijvoorbeeld nog circulatieplannen en eenrichtingsstraten aangepast worden.

Het is niet mogelijk om overal fysieke maatregelen te nemen omdat een vlotte doorgang voor het openbaar vervoer en de hulpdiensten gegarandeerd moet blijven.

Moet iedereen nu opeens 30 km/u rijden?

De maximumsnelheid geldt voor alle weggebruikers, dus ook voor bussen, fietsers, steps, speedpedelecs… Zelfs op fietspaden of busbanen!

Enkele uitzonderingen:

  • omdat trams op rails rijden zijn de snelheidsbeperkingen uit de Wegcode voor hen niet van toepassing
  • hulpdiensten of prioritaire voertuigen mogen sneller rijden wanneer een dringende opdracht het rechtvaardigt (artikel 59.13 van de Wegcode)
  • strooiwagens tijdens de winterdienst (artikel 59.13 van de Wegcode)

Worden er al boetes uitgedeeld vanaf 1 januari 2021? Of is er een overgangsperiode?

Vanaf 1 januari 2021 zal de Wegcode aangepast zijn. Vanaf die datum zal er dus ook gecontroleerd worden, waarbij de meeste aandacht naar de zwarte punten gaat. Stad 30 wil in de eerste plaats de verkeersveiligheid verbeteren en werd dus niet in het leven geroepen om meer boetes te kunnen uitdelen.

Krijg ik al een boete als ik 31 km/u rijd? Of is er een tolerantiemarge?

Het is niet de bedoeling om iedereen te flitsen. We streven er naar dat de verschillende weggebruikers spontaan de snelheidsbeperking respecteren. Daarom komen er ook tal van voorlichtings- en bewustmakingcampagne. Toch is ook het repressieve luik belangrijk en komen er dus meer controles.

Dit geld gaat rechtstreeks naar een fonds voor verkeersveiligheid dat acties financiert voor

meer verkeersveiligheid: bewustmakingsacties, betere infrastructuur, maar ook meetapparatuur om de snelheid te controleren.

Wat gebeurt er met de geïnde boetes?

Dit geld gaat rechtstreeks naar een fonds voor verkeersveiligheid dat acties financiert voor meer verkeersveiligheid: bewustmakingsacties, betere infrastructuur, maar ook meetapparatuur om de snelheid te controleren.

Komen er meer middelen voor controles?

Ja. Het aantal vaste flitspalen neemt toe in Brussel. Er zijn momenteel 90 vaste flitspalen in het gewest. Binnen 3 jaar komen er 60 extra radars bij. Naast deze vaste flitspalen beschikt de politie ook over Lidar en is er meer en meer trajectcontrole (in de tunnels bv.).

Moet de verkeerslichtenregeling aangepast worden?

Om een vlot verkeer aan de kruispunten te garanderen, worden de verkeerslichten aangepast aan de veralgemening van de snelheidsbeperking tot 30 km/u.

Wordt de impact van deze maatregel geëvalueerd?

Ja. De gemiddelde snelheden voor en na de overgang naar de Stad 30 worden opgetekend. Daarnaast komt er elk jaar een analyse van de ongevallenstatistieken. Zo kunnen we duidelijk de gevolgen van deze maatregel op de verkeersveiligheid in kaart brengen.

Wat is de weerslag op de rijopleiding in Brussel en op het werk van de rijscholen?

De opleidingen via de rijschool worden aangepast aan de context. De lesgevers zullen dus bijkomende informatie moeten verstrekken over het rijden aan 30 km/u in de stad, maar zullen de lesvolgers blijven aanleren om op snellere wegen te rijden. Het Brussels Gewest bestudeert momenteel de vragen en noden van de examencentra zodat een kwaliteitsvolle proef kan worden behouden, waarbij alle te evalueren situaties in de context van een "Stad 30" worden opgenomen.