Rijopleiding en examen

De theoretische opleiding

Om zich zo goed mogelijk voor te bereiden op het theoretisch examen heeft de kandidaat twee mogelijkheden. Hij kan ofwel aan zelfstudie doen, ofwel lessen volgen in een erkende rijschool met een minimumduur van 12 uren.

Indien de kandidaat 2 keer na elkaar niet slaagt voor het theoretische examen, moet hij verplicht de opleiding van 12 uren volgen in een autorijschool. Bij het afleggen van een volgend theoretisch examen, moet de kandidaat een certificaat hiervan voorleggen. Eventuele lessen die reeds gevolgd werden vóór de 2 mislukte examens komen niet in aanmerking.

Examenstof

Voordelen van een opleiding via een rijschool:

  • De lessen worden gegeven door een gebrevetteerd instructeur die op de hoogte is van de allerlaatste wetgeving.
  • Een volledige opleiding waarin alle aspecten van het examen aan bod komen.
  • Mogelijkheid om de meerkeuzevragen te oefenen zoals op het examen op computers die ter beschikking staan in de autorijscholen.
  • Didactisch leerproces en visuele voorstellingen.
  • Afgifte van een certificaat.

Deze voorgaande elementen zijn verplichtingen die bij alle erkende rijscholen gelden.

Hoe kunt u weten of een rijschool erkend is?

Sinds 2015 staan de Gewesten in voor de erkenningen, zij stellen de lijsten van erkende rijscholen ter beschikking. Voordien was dit de FOD Mobiliteit en Vervoer.

Een lijst van erkende rijscholen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vindt u hier.

Het theoretisch examen

U mag vanaf de leeftijd van 17 jaar deelnemen aan het theoretisch examen.

Dit examen kost 15 euro. Vanaf 1 januari 2020 zal het 16 euro kosten.

De examencentra bepalen zelf het uurrooster.

In Brussel zijn er twee examencentra: Anderlecht en Schaarbeek

Het theoretisch examen wordt afgelegd in het Nederlands of het Frans in de vorm van een audiovisueel computergestuurd examen dat bestaat uit 50 meerkeuzevragen.

Examenstof

Om te slagen moet u minstens 41 op 50 halen

Bij een ernstige overtreding worden er 5 punten afgetrokken. Bij een kleine overtreding wordt er 1 punt afgetrokken.

Wie twee vragen over een ernstige overtreding of over de overschrijding van de maximale toegelaten snelheid fout beantwoordt, is bijgevolg niet geslaagd.

Wat is een ernstige overtreding?

Ernstige overtredingen zijn overtredingen van de derde of vierde graad zoals vermeld in de Wegcode. In totaal zijn er een vijftigtal dergelijke overtredingen. Het gaat over de gevaarlijkste overtredingen op het vlak van verkeersveiligheid zoals o.a.:

  • een spoorweg oversteken wanneer de slagbomen in beweging zijn
  • rechtsomkeer maken op een autostrade
  • 's nachts zonder lichten rijden
  • kinderen niet vastklikken in een aangepast zitje
  • het rode licht negeren
  • in de verboden richting rijden

Speciale sessies van het theoretisch examen (voor alle categorieën):

Enkel op afspraak.

  • Een kandidaat die het Nederlands of het Frans niet machtig is, mag het examen afleggen bijgestaan door een door het examencentrum aangewezen tolk voor de talen Duits of Engels. De tolk wordt in alle gevallen door de kandidaat vergoed.
  • Kandidaten met een gehoorhandicap, kunnen zich laten bijstaan door een door het examencentrum aangewezen beëdigd doventolk. De tolk wordt in alle gevallen door de kandidaat vergoed.
  • De kandidaten waarvan het mentale of intellectuele vermogen of de graad van alfabetisme ontoereikend is, kunnen op hun verzoek, het examen afleggen in een speciale sessie.
    Om tot een speciale sessie toegelaten te worden, moet u een getuigschrift of attest van een centrum voor leerlingenbegeleiding, een openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn, een instituut voor buitengewoon onderwijs, een centrum voor observatie of begeleiding of een centrum voor beroepsoriëntering voorleggen.

Geldigheid:

Het getuigschrift is 3 jaar geldig.

Het praktische examen moet worden afgelegd vooraleer de geldigheid van het getuigschrift van het theoretische examen is verlopen!

Uitsluiting :

De kandidaat die betrapt wordt op bedrog is niet geslaagd en wordt gedurende een periode van één jaar uitgesloten van elke deelname aan dit examen.

De kandidaat die door zijn gedrag het verloop van het examen verstoort, is niet geslaagd en wordt gedurende een periode van zes maanden uitgesloten van elke deelname aan dit examen.

De praktische rijopleiding

Sinds 1 november 2018 kunt u kiezen tussen vier opleidingsmogelijkheden. De minimale stageduur hangt af van de gekozen opleidingsmogelijkheid:

Vanaf 17 jaar

  • Vrije begeleiding: minimum 9 maanden stage met begeleider voordat het praktijkexamen kan worden afgelegd
  • Combinatie van de vrije begeleiding en rijschool: minimaal 14 uren rijschool, minimaal 6 maanden stage met begeleider

Vanaf 18 jaar (u moet de leeftijd van 18 jaar bereikt hebben aan het begin van de opleiding)

  • Rijschool met stage: minimaal 20 uren rijschool, minimaal 3 maanden stage
  • Rijschool zonder stage: minimaal 30 uren rijschool,  rechtstreekse toegang tot het examen

Opgelet! De uren van de praktische scholing die plaatsvonden voor de leeftijd van 18 jaar worden niet in aanmerking genomen voor deze twee trajecten.

Tijdens de stageperiode moet u, als kandidaat-bestuurder, een logboek bijhouden met uw rijomstandigheden en het aantal afgelegde kilometers. De richtinggevende norm qua af te leggen afstand tijdens de stageperiode is 1500 km voor de eerste twee trajecten en 1000 km voor het traject met 20 uren rijschool. Het logboek wordt geverifieerd op het praktijkexamen.

Print volgende documenten, vul ze in en stel zo uw logboek samen:

Na tweemaal opeenvolgend niet slagen voor het praktijkexamen, moet de kandidaat verplicht de opleiding van 6 uren volgen in een erkende autorijschool. Een certificaat van deze opleiding is noodzakelijk bij de aanmelding voor het opnieuw afleggen van het examen. Lessen gevolgd vóór de gefaalde examens komen niet in aanmerking.

Een lijst van erkende rijscholen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kan u hier vinden.

EHBO-opleiding

U moet voorafgaand aan het praktisch examen een EHBO-opleiding volgen. Deze opleiding heeft betrekking op de regels inzake het toedienen van de  eerste hulp waaronder de eerste levensbedreigende en niet-levensbedreigende hulp in het wegverkeer.

De EHBO-opleiding is gratis voor alle kandidaten die hun rijbewijsexamen in het Brussels Hoofdstedelijk  Gewest willen afleggen.

Zodra u geslaagd bent voor het theoretische examen in een Brussels examencentrum, kunt u zich op het online platform van het Rode Kruis aanmelden om het eerste deel, de e-learning, van de opleiding te voltooien.

U zal daarna uitgenodigd worden om deel te nemen aan een praktische drie uur durende vorming, aangeboden door het Rode Kruis op volgend adres: Papenvest 78, 1000 Brussel.

Professionals uit de gezondheidszorg, hulpverleners en ambulanciers kunnen op verzoek een vrijstelling krijgen via dit formulier.

Na afloop van de opleiding zult u dus alle noodzakelijke handelingen en gedragslijnen onder de knie hebben om slachtoffers van een verkeersongeval te kunnen helpen.

Als u de e-learning module van de EHBO-opleiding niet bij u thuis kunt volgen, kan de online opleiding gevolgd worden in de lokalen van het Rode Kruis (Papenvest 78, 1000 Brussel)

Praktisch examen: risicoperceptie test en proef op de openbare weg

U mag vanaf de leeftijd van 18 jaar deelnemen aan het praktische examen.Het praktische examen bestaat uit twee testen en kost 36 euro. Als u niet slaagt voor een van de testen moet u opnieuw 36 euro betalen om deel te nemen aan een nieuw praktisch examen. Vanaf 1 januari 2020 zal het praktijkexamen 37 euro kosten.

In Brussel zijn er twee centra: Anderlecht en Schaarbeek

 

Eerste deel : risicoperceptietest

Om de risicoperceptietest te kunnen afleggen, moet u:

° minder dan drie jaar geleden geslaagd zijn voor het theoretische examen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

° minder dan twee jaar geleden de EHBO-opleiding hebben gevolgd of een vrijstelling hebben verkregen

° de lesuren gevolgd hebben en de minimumstage doorlopen hebben volgens de gekozen opleidingsmogelijkheid.

De test begint met twee oefeningen als voorbereiding voor de kandidaat; daarop volgen er vijf kortfilms. Op het einde van elke kortfilm wordt de kandidaat gevraagd wat hij herkend heeft. Er zijn vier antwoordmogelijkheden. Meerdere antwoorden zijn mogelijk (min. 1, max. 3).

Een correct aangevinkte antwoordmogelijkheid levert een punt op, voor ieder fout aangevinkt antwoord gaat er een punt af en voor een correct antwoord dat niet aangevinkt wordt, blijft het puntenkapitaal onveranderd.

Om te slagen moet de kandidaat minstens 60% behalen. De risicoperceptietest blijft één jaar geldig.

 

Tweede deel: proef op de openbare weg

Na het slagen voor de risicoperceptietest kunt u de proef op de openbare weg afleggen, met:

  • uw eigen voertuig (onder begeleiding van uw begeleider of, als u houder bent van een voorlopig rijbewijs van 18m, een persoon die voldoet aan de voorwaarden om als begeleider op te treden)
  • het voertuig van een onafhankelijke gebrevetteerde instructeur (onder begeleiding van de instructeur),
  • het voertuig van de erkende rijschool (onder begeleiding van de instructeur).  

OPGELET: Voor het afleggen van de proef op de openbare weg moeten het geslaagde theoretische examen en de geslaagde risicoperceptietest nog geldig zijn. De geldigheidsduur van het theoretische examen is drie jaar, de geldigheidsduur van de risicoperceptietest één jaar.

 

Examenvoertuig:

Om toegelaten te worden tot het praktijkexamen moet het voertuig technisch en administratief in orde zijn. Het examenvoertuig moet de uitvoering van de voorafgaande controles en manoeuvres toelaten.

Als uw voertuig niet is uitgerust met een "L"-teken en een tweede achteruitkijkspiegel binnenin, kan het examen niet doorgaan.

Parkeerhulpsystemen, camera’s en prisma’s bedoeld om u te helpen bij de manoeuvres zijn toegelaten. Het voertuig moet echter af fabriek uitgerust zijn met de hulpsystemen.

Het voertuig moet voldoen aan de toegangscriteria van de lage-emissiezone. Zo niet kan het examen niet plaatsvinden. Er is geen afwijking mogelijk.

 

De proef op de openbare weg heeft als doel na te gaan of:

  • u uw voertuig werkelijk onder controle heeft
  • u het verkeersreglement toepast

U zult beoordeeld worden op basis van de volgende rubrieken:

  • bediening van het voertuig;
  • plaats op de openbare weg;
  • kruisen en inhalen;
  • verkeerslichten en bevelen;
  • snelheid en verkeersinzicht;
  • gedrag ten overstaan van andere weggebruikers;
  • defensief rijden;
  • zelfstandig rijden;

De examinator vraagt u een duidelijke richting te volgen. U moet dus gedurende tien tot vijftien minuten beslissen over de te volgen weg, rekening houdend met de instructies van de gps of met de wegwijzers. U moet uiteraard rekening houden met de verkeersborden en het gedrag van de andere weggebruikers in de buurt, zonder daarbij de basiscompetenties uit het oog te verliezen (positie, snelheid, ...).

Maneuvers

Drie elementaire maneuvers moeten worden uitgevoerd:

1. Voorafgaande controles --> afstellen van de stoel, achteruitkijkspiegels, veiligheidsgordels en hoofdsteun; voorzorgsmaatregelen; willekeurig nazicht van de staat van de banden, remmen, stuurinrichting, vloeistoffen, lichten, ventilatie, richtingaanwijzers en waarschuwingssignalen

2. Achteruit parkeren/stilstaan achter een voertuig

3. Keren in een smalle straat

Na tweemaal opeenvolgend niet slagen voor het praktijkexamen (d.w.z. tweemaal niet slagen voor de risi­coperceptietest OF tweemaal niet slagen voor de proef op de openbare weg OF eenmaal niet slagen voor de risicoperceptietest en eenmaal niet slagen voor de proef op de openbare weg), moet u verplicht de praktijkopleiding van zes uren volgen in een erkende autorijschool. Een certificaat van deze opleiding is noodzakelijk bij de aanmelding voor het opnieuw afleggen van het examen. De lessen die gevolgd werden vóór de gefaalde examens komen niet in aanmerking. De nieuwe proef op de openbare weg moet verplicht met de rijschool gebeuren.

Een kandidaat die het Nederlands of het Frans niet machtig is, mag het examen afleggen bijgestaan door een beëdigd tolk voor de talen Duits of Engels. De tolk wordt in alle gevallen door de kandidaat vergoed.

 

Uitsluiting :

De kandidaat die betrapt wordt op bedrog is niet geslaagd en wordt gedurende een periode van één jaar uitgesloten van elke deelname aan dit examen.

De kandidaat die door zijn gedrag het verloop van het examen verstoort, is niet geslaagd en wordt gedurende een periode van zes maanden uitgesloten van elke deelname aan dit examen.

Documenten voor te leggen bij het afleggen van de examen

Documenten voor te leggen bij het afleggen van de risicoperceptietest EN de proef op de openbare weg:

Als u houder bent van een nog geldig voorlopig rijbewijs:

  • uw geldige identiteitsbewijs;
    Let op: een beperkt aantal identiteitsbewijzen wordt toegestaan om te worden toegelaten tot het examen. Worden niet toegestaan: fotokopieën, paspoorten, aangiften verlies identiteitskaart.
  • uw voorlopige rijbewijs 36m. met als datum van eerste afgifte een datum vóór 01/11/2018, geldig en afgegeven sinds meer dan 3 maanden;
    ofwel uw voorlopige rijbewijs 36m. met als datum van eerste afgifte een datum na 31/10/2018, geldig en afgegeven sinds meer dan 9 maanden;
    ofwel uw voorlopige rijbewijs 36m. met als datum van eerste afgifte een datum na 31/10/2018, nog geldig en afgegeven sinds meer dan 6 maanden en het bewijs dat u gedurende minstens 14 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd;
    ofwel uw nog geldige voorlopige rijbewijs 18m. afgegeven sinds meer dan 3 maanden en het bewijs dat u gedurende minstens 20 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd;
    ofwel uw nog geldige voorlopige rijbewijs 12 m.;
  • indien u al minstens tweemaal niet geslaagd bent, het bewijs dat u gedurende 6 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd na tweemaal niet geslaagd te zijn;
  • het bewijs van betaling van de retributie (bij voorafbetaling).

Als u geen houder bent van een nog geldig voorlopig rijbewijs:

  • uw geldige identiteitsbewijs;
  • het bewijs dat u gedurende ten minste 30 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd;
    ofwel een getuigschrift van praktische scholing afgegeven door een erkende rijschool, waaruit blijkt dat u 6 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd, voorgeschreven na het verstrijken van de geldigheidsduur van uw voorlopige rijbewijs en een getuigschrift afgegeven door uw gemeentebestuur waaruit blijkt dat u een scholing heeft gevolgd onder dekking van een voorlopig rijbewijs;
  • indien u al minstens tweemaal niet geslaagd bent, het bewijs dat u gedurende 6 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd na tweemaal niet geslaagd te zijn;
  • het bewijs van betaling van de retributie (bij voorafbetaling).

 

Documenten voor te leggen enkel op het ogenblik van de proef op de openbare weg:

Indien u houder bent van een nog geldig voorlopig rijbewijs en het praktijkexamen met een eigen voertuig aflegt: 

  • het nog geldige verzekeringsbewijs inzake burgerlijke aansprakelijkheid voor het voertuig waarmee u zich aanbiedt (groene kaart – internationaal verzekeringsbewijs); 
  • het inschrijvingsbewijs van het voertuig waarmee u zich aanbiedt
  • het groene, nog geldige keuringsbewijs van het voertuig waarmee u zich aanbiedt (indien het voertuig onderworpen is aan een technische keuring);
  • het Belgische of Europese rijbewijs van de begeleider of begeleidende persoon, geldig voor het besturen van het voertuig waarmee het praktijkexamen wordt afgelegd;
  • het nog geldige identiteitsdocument, afgegeven in België, van de begeleider of begeleidende persoon;
  • in voorkomend geval het logboek.

Indien u beroep heeft gedaan op een erkende rijschool:

  • indien u zich voor het afleggen van het praktijkexamen tot een andere rijschool of tot een andere zetel van deze rijschool wendt dan die waar u de voorgeschreven opleiding heeft doorlopen, een getuigschrift van 2 uur praktische scholing afgegeven door die andere rijschool;
  • in voorkomend geval het logboek.

FAQ

De afleverdatum van mijn tijdelijk rijbewijs valt voor 1 november 2018

  • U moet geen opleiding EHBO volgen maar wel de risicoperceptietest afleggen vooraleer u de proef op de openbare weg aflegt.

De afleverdatum van mijn tijdelijke rijbewijs valt na 1 november 2018

  • Alle nieuwe regels zijn van toepassing.

Ik slaagde voor het theoretisch examen voor 1 november maar de afleverdatum van mijn tijdelijk rijbewijs valt na 1 november 2018

  • U valt binnen de nieuwe regels. Het kan gebeuren dat u zich niet kan aanmelden op het online platform van het Rode Kruis. Gelieve dan een toegang aan te vragen via rijopleiding@gob.brussels
    Te verstrekken informatie en documenten: Uw naam, voornaam, rijksregisternummer, persoonlijk e-mailadres, telefoonnummer, de taal waarin u de opleiding wenst te volgen (Nederlands of Frans), een kopie van uw attest van slagen voor het theoretische examen, een (recto-verso)kopie van uw voorlopige rijbewijs, of desgevallend van uw inschrijving voor de opleiding met 30 uren rijschool (contract + inschrijvingskaart) of van uw buitenlandse rijbewijs.

Ik wisselde het tijdelijk rijbewijs na 1 november 2018

  • Het is de datum van aflevering van uw eerste tijdelijke rijbewijs dat in rekening wordt gebracht. Als deze voor 1 november werd afgeleverd moet u geen EHBO opleiding volgen.

Mijn voorlopige rijbewijs is vervallen

  • U kunt pas een nieuw voorlopig rijbewijs M36 of M18 verkrijgen als de geldigheidsduur van het voorlopige rijbewijs B waarvan u houder bent al meer dan drie jaar verstreken is.
  • U kunt echter wel uw opleiding voortzetten in een rijschool en minstens 6 uur praktische scholing aan een erkende rijschool volgen en vervolgens:
    • ofwel een nieuw voorlopig rijbewijs M12 aanvragen tijdens de zogenaamde "wachttermijn" van drie jaar.
    • ofwel onmiddellijk het praktische rijexamen afleggen met de rijschool.

De volbrachte uren voor de vervaldatum worden niet in aanmerking genomen. Vergeet niet om de geldigheid van uw theoretische examen na te gaan aangezien dit maximaal 3 jaar geleden mag afgelegd zijn, zo niet dient u dit opnieuw af te leggen.

Als u geslaagd bent voor het theoretisch examen in een ander gewest en u wil uw praktisch examen in Brussel afleggen

Als u uw praktisch examen met rechtstreekse toegang aflegt, onder dekking van een nationaal buitenlands rijbewijs of als de datum van uw voorlopig rijbewijs na 1 november 2018 valt moet u het theoretisch examen opnieuw afleggen in een Brussels examencentrum.

U slaagde tweemaal niet voor de proef op de openbare weg en u wenst beroep aan te tekenen

Na twee mislukte pogingen in het onderdeel proef op de openbare weg van het praktisch examen kan u beroep indienen via een aangetekend schrijven bij de beroepscommissie van het gewest waar u het examen heeft afgelegd.

Het beroep wordt op straffe van niet-ontvankelijkheid per aangetekende brief ingediend binnen de 15 dagen te rekenen vanaf de datum van het niet geslaagd zijn voor het examen.

Voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest moet u uw beroep verzenden naar:
GOB - Brussel Mobiliteit / Directie Wegverkeer
Ter attentie van de Voorzitter van de Beroepscommissie
CCN – Vooruitgangstraat 80 bus 1
1035 Brussel

U moet een vergoeding van 12,50 euro betalen samen met het indienen van het beroep op rekeningnummer BE26 0912 3109 2829 met mededeling: “DWV/Beroep/NaamVoornaam”

Bij het beroepschrift moet u, op straffe van niet-ontvankelijkheid, de volgende documenten of gegevens vermelden:

  • Het bewijs van betaling van de vergoeding
  • Uw naam, voornaam en geboortedatum
  • Het examencentrum waar u uw examen aflegde en de datum
  • De feiten die alleen betrekking hebben op de personen en de omstandigheden van plaats, tijd en procedure waaronder het examen werd afgelegd (uw motivatie en de vermelding van beroepsgrieven)
  • Uw handtekening onder uw beroep
  • Het bewijs van aangetekende zending van uw beroep naar het examencentrum

Als u de e-learning module van de EHBO-opleiding niet bij u thuis kunt volgen

De online opleiding kan gevolgd worden in de lokalen van het Rode Kruis (Papenvest 78, 1000 Brussel)

Contact

0800 94 001

mobiliteit@gob.brussels

  • Info over de rijopleiding in Wallonië bevindt zich hier
  • Info over de rijopleiding in Vlaanderen bevindt zich hier
  • De informatie betreffende het afleveren van rijbewijzen bevindt zich hier