Rijopleiding en examen

De theoretische opleiding

Om zich zo goed mogelijk voor te bereiden op het theoretisch examen heeft de kandidaat twee mogelijkheden. Hij kan ofwel aan zelfstudie doen, ofwel lessen volgen in een erkende rijschool met een minimumduur van 12 uren.

Indien de kandidaat 2 keer na elkaar niet slaagt voor het theoretische examen, moet hij verplicht de opleiding van 12 uren volgen in een autorijschool. Bij het afleggen van een volgend theoretisch examen, moet de kandidaat een certificaat hiervan voorleggen. Eventuele lessen die reeds gevolgd werden vóór de 2 mislukte examens komen niet in aanmerking.

Voordelen van een opleiding via een rijschool:

  • De lessen worden gegeven door een gebrevetteerd instructeur die op de hoogte is van de allerlaatste wetgeving.
  • Een volledige opleiding waarin alle aspecten van het examen aan bod komen.
  • Mogelijkheid om de meerkeuzevragen te oefenen zoals op het examen op computers die ter beschikking staan in de autorijscholen.
  • Didactisch leerproces en visuele voorstellingen.
  • Afgifte van een certificaat.

Deze voorgaande elementen zijn verplichtingen die bij alle erkende rijscholen gelden.

Hoe kunt u weten of een rijschool erkend is?

Sinds 2015 staan de Gewesten in voor de erkenningen, zij stellen de lijsten van erkende rijscholen ter beschikking. Voordien was dit de FOD Mobiliteit en Vervoer.

Een lijst van erkende rijscholen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vindt u hier.

Het theoretisch examen

Een kandidaat mag vanaf de leeftijd van 17 jaar deelnemen aan het theoretisch examen.

Dit examen kost 15 euro.

De examencentra bepalen zelf het uurrooster.

In Brussel zijn er twee examencentra: Anderlecht en Schaarbeek

Het theoretisch examen wordt afgelegd in het Nederlands of het Frans in de vorm van een audiovisueel computergestuurd examen dat bestaat uit 50 meerkeuzevragen.

Om te slagen, moet de kandidaat correct antwoorden op minimum 41 van de 50 vragen.

Sinds 30 april 2018 is een kandidaat niet geslaagd als hij twee of meer verkeerde antwoorden geeft op vragen die betrekking hebben op ernstige overtredingen of het overschrijden van de toegelaten maximum snelheid.

Wat is een ernstige overtreding?

Ernstige overtredingen zijn overtredingen van de derde of vierde graad zoals vermeld in de Wegcode. In totaal zijn er een vijftigtal dergelijke overtredingen. Het gaat over de gevaarlijkste overtredingen op het vlak van verkeersveiligheid zoals o.a.:

  • een spoorweg oversteken wanneer de slagbomen in beweging zijn
  • rechtsomkeer maken op een autostrade
  • 's nachts zonder lichten rijden
  • kinderen niet vastklikken in een aangepast zitje
  • het rode licht negeren
  • in de verboden richting rijden

Speciale sessies van het theoretisch examen (voor alle categorieën):

Enkel op afspraak.

  • Een kandidaat die het Nederlands of het Frans niet machtig is, mag het examen afleggen bijgestaan door een  door het examencentrum aangewezen tolk voor de talen Duits of Engels. De tolk wordt in alle gevallen door de kandidaat vergoed.
  • Kandidaten met een gehoorhandicap, kunnen zich laten bijstaan door een door het examencentrum aangewezen beëdigd doventolk. De tolk wordt in alle gevallen door de kandidaat vergoed.
  • De kandidaten waarvan het mentale of intellectuele vermogen of de graad van alfabetisme ontoereikend is, kunnen op hun verzoek, het examen afleggen in een speciale zitting.

Geldigheid:

Het getuigschrift is 3 jaar geldig.

Het praktisch examen moet afgelegd worden vooraleer de geldigheid van het getuigschrift van het theoretisch examen is afgelopen!

Uitsluiting :

De kandidaat die betrapt wordt op bedrog is niet geslaagd en wordt gedurende een periode van één jaar uitgesloten van elke deelname aan dit examen.

De kandidaat die door zijn gedrag het verloop van het examen verstoort, is niet geslaagd en wordt gedurende een periode van zes maanden uitgesloten van elke deelname aan dit examen.

De praktische rijopleiding

Tot 1 november kan een kandidaat met het getuigschrift van zijn theoretisch examen bij de gemeente terecht voor:

  • een voorlopig rijbewijs van 36 maanden voor een praktische scholing met begeleider

of

  • een voorlopig rijbewijs van 18 maanden voor een praktische scholing zonder begeleider, nadat hij een bekwaamheidsattest kan voorleggen na het volgen van een praktische opleiding van minimum 20 uren in een erkende rijschool .

De stageperiode met een voorlopig rijbewijs dient minimum 3 maanden te bedragen vooraleer het praktijkexamen kan worden afgelegd.

Vanaf 1 november 2018 zijn er 4 praktische opleidingstrajecten mogelijk in plaats van 2 en de minimale stageperiode varieert afhankelijk van het gekozen traject:

Vanaf 17 jaar

  • Vrije begeleiding: minimum 9 maanden stage met begeleider voordat het praktijkexamen kan worden afgelegd
  • Combinatie van de vrije begeleiding en rijschool: minimum 14 uren rijschool, minimum 6 maanden stage met begeleider

Vanaf 18 jaar ( de kandidaat moet de leeftijd van 18 jaar bereikt hebben aan het begin van de opleiding)

  • Rijschool met stage: minimum 20 uren rijschool, minimum 3 maanden stage
  • Rijschool zonder stage: minimum 30 uren rijschool,  rechtstreekse toegang tot het examen

Opgelet! De uren van de praktische scholing die plaatsvonden voor de leeftijd van 18 jaar worden niet in aanmerking genomen voor deze twee trajecten.

  • In geval van een gecombineerd traject kunnen begeleiders een vorming volgen bij een rijschool. De vorming duurt telkens twee uur en vindt plaats tijdens het derde, vierde, elfde en twaalfde uur van de praktische scholing die wordt gegeven aan de kandidaat-bestuurder.
  • De kandidaat-bestuurders moeten tijdens de stageperiode een logboek bijhouden met de rijomstandigheden en het aantal afgelegde kilometers. De richtinggevende norm qua af te leggen afstand tijdens de stageperiode is 1500 km voor de eerste twee trajecten en 1000 km voor het traject met 20 uren rijschool. Het logboek wordt geverifieerd op het praktijkexamen.

Print volgende documenten, vul ze in en stel zo uw logboek samen:

Na tweemaal opeenvolgend niet slagen voor het praktijkexamen, moet de kandidaat verplicht de opleiding van 6 uren volgen in een erkende autorijschool. Een certificaat van deze opleiding is noodzakelijk bij de aanmelding voor het opnieuw afleggen van het examen. Lessen gevolgd vóór de gefaalde examens komen niet in aanmerking.

Een lijst van erkende rijscholen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kan u hier vinden.

EHBO-opleiding

De kandidaat moet voorafgaand aan het praktisch examen een EHBO-opleiding volgen. Deze opleiding heeft betrekking op de regels inzake het toedienen van de  eerste hulp waaronder de eerste levensbedreigende en niet-levensbedreigende hulp in het wegverkeer.

De EHBO-opleiding is gratis voor alle kandidaten die hun rijbewijsexamen in het Brussels Hoofdstedelijk  Gewest willen afleggen.

Vanaf het moment dat de kandidaat geslaagd is voor het theoretisch examen in een Brussels examencentrum kan deze persoon zich op het online platform van het Rode Kruis aanmelden om het eerste deel, de e-learning, van de opleiding te voltooien. De kandidaat zal daarna uitgenodigd worden om deel te nemen aan een praktische 3 uur durende vorming, aangeboden door het Rode Kruis op volgend adres: Papenvest 78, 1000 Brussel

Professionals uit de gezondheidszorg, hulpverleners en ambulanciers kunnen op verzoek een vrijstelling krijgen via dit formulier.

Praktisch examen: risicoperceptie test en proef op de openbare weg

Een kandidaat mag vanaf de leeftijd van 18 jaar deelnemen aan het praktisch examen.

Het praktisch examen bestaat uit twee testen en kost 36 euro. Als de kandidaat niet slaagt voor een van de testen moet hij opnieuw 36 euro betalen voor een nieuw praktisch examen.

In Brussel zijn er twee centra: Anderlecht en Schaarbeek

De risicoperceptietest :

Om de risicoperceptietest te kunnen afleggen, moet de kandidaat:

  • sinds minder dan drie jaar geslaagd zijn voor het theoretische examen en
  • sinds minder dan twee jaar de EHBO-opleiding hebben gevolgd.

De test begint met twee oefeningen als voorbereiding voor de kandidaat; daarop volgen er 5 kortfilms. Op het einde van elke kortfilm wordt de kandidaat gevraagd wat hij herkend heeft. Er zijn 4 antwoordmogelijkheden. Meerdere antwoorden zijn mogelijk (min. 1, max. 3).

Een correct aangevinkte antwoordmogelijkheid levert een punt op, voor ieder fout aangevinkt antwoord gaat er een punt af en voor een correct antwoord dat niet aangevinkt wordt, blijft het puntenkapitaal onveranderd.

Om te slagen moet de kandidaat minstens 60% behalen. De risicoperceptietest blijft één jaar geldig.

Na het slagen voor de risicoperceptietest kan de kandidaat de proef op de openbare weg afleggen, met name:

  • met zijn/haar eigen voertuig (de begeleider of een onafhankelijke gebrevetteerde instructeur begeleidt hem/haar),
  • met het voertuig van een onafhankelijke gebrevetteerde instructeur (de instructeur begeleidt de kandidaat),
  • met het voertuig van de erkende rijschool (de instructeur begeleidt de kandidaat).

OPGELET: Voor het afleggen van de proef op de openbare weg moeten het geslaagde theoretische examen en de geslaagde risicoperceptietest nog geldig zijn.  De geldigheidsduur van het theoretische examen is 3 jaar, de geldigheidsduur van de risicoperceptietest 1 jaar.

Examenvoertuig:

Om toegelaten te worden tot het praktijkexamen moet het voertuig technisch en administratief in orde zijn. Het examenvoertuig moet de uitvoering van de voorafgaande controles en manoeuvres toelaten.

Het examen zal niet kunnen plaatsvinden als het voertuig niet voorzien is van het L-teken en de achteruitkijkspiegels.

Parkeerhulpsystemen, camera’s en prisma’s bedoeld om u te helpen bij de manoeuvres zijn toegelaten. Het voertuig moet echter af fabriek uitgerust zijn met de hulpsystemen.

Het voertuig van de kandidaat moet voldoen aan de toegangscriteria van de lage-emissiezone. Zo niet kan het examen niet plaatsvinden. Er is geen afwijking mogelijk.

De proef op de openbare weg heeft als doel na te gaan of:

  • de kandidaat zijn/haar voertuig werkelijk beheerst; 
  • en het verkeersreglement toepast.

De proef op de openbare weg omvat een deel "Zelfstandig rijden" waarbij de examinator vraagt om een duidelijk identificeerbare richting te volgen. 10 tot 15 minuten lang moet de kandidaat dus beslissen over de te volgen weg, rekening houdend met de instructies van de gps of met de wegwijzers. De kandidaat moet vanzelfsprekend rekening houden met de verkeersborden en het verkeersgedrag van de andere weggebruikers, zonder daarbij de basiscompetenties uit het oog te verliezen (positie, snelheid,...).

3 elementaire manoeuvres moeten worden uitgevoerd:

  1. Voorafgaande controles
  • De manoeuvre "Voorafgaande controles" bestaat uit 3 delen:
    • Voorzorgsmaatregelen
    • Afstellingen
    • Controles - systematische controles - willekeurige controles
  1. Achteruit parkeren/stilstaan achter een voertuig
  2. Keren in een smalle straat

Artikel 3.2.2. van het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 29 maart 2018 betreffende de rijopleiding en het rijexamen van categorie van motorvoertuigen B en bepaalde aspecten voor alle categorieën van motorvoertuigen geeft de volledige lijst weer van de punten die zullen worden geëvalueerd tijdens het examen op de openbare weg.

Na tweemaal opeenvolgend niet slagen voor het praktijkexamen (d.w.z. tweemaal niet slagen voor de risi­coperceptietest OF tweemaal niet slagen voor de proef op de openbare weg OF eenmaal niet slagen voor de risicoperceptietest en eenmaal niet slagen voor de proef op de openbare weg), moet de kandidaat verplicht de praktijk opleiding van 6 uren volgen in een erkende autorijschool. Een certificaat van deze opleiding is noodzakelijk bij de aanmelding voor het opnieuw afleggen van het examen. De lessen die gevolgd werden vóór de gefaalde examens komen niet in aanmerking. De nieuwe proef op de openbare weg moet verplicht met de rijschool gebeuren.

Een kandidaat die het Nederlands of het Frans niet machtig is, mag het examen afleggen bijgestaan door een beëdigd tolk voor de talen Duits of Engels. De tolk wordt in alle gevallen door de kandidaat vergoed.

Uitsluiting :

De kandidaat die betrapt wordt op bedrog is niet geslaagd en wordt gedurende een periode van één jaar uitgesloten van elke deelname aan dit examen.

De kandidaat die door zijn gedrag het verloop van het examen verstoort, is niet geslaagd en wordt gedurende een periode van zes maanden uitgesloten van elke deelname aan dit examen.

FAQ

De afleverdatum van mijn tijdelijk rijbewijs valt voor 1 november 2018

  • U moet geen opleiding EHBO volgen maar wel de risicoperceptietest afleggen vooraleer u de proef op de openbare weg aflegt.
  • Als u al een afspraak heeftvoor detest op de openbare weg na 1 november maar geen risicoperceptietest heeft afgelegd dient u het examencentrum te contacteren. Zodoende komt u te weten wat de mogelijkheden zijn.

De afleverdatum van mijn tijdelijke rijbewijs valt na 1 november 2018

  • Alle nieuwe regels zijn van toepassing.

Ik slaagde voor het theoretisch examen voor 1 november maar de afleverdatum van mijn tijdelijk rijbewijs valt na 1 november 2018

  • U valt binnen de nieuwe regels. Het kan gebeuren dat u zich niet kan aanmelden op het online platform van het Rode Kruis. Gelieve dan een toegang aan te vragen via rijopleiding@gob.brussels

Ik wisselde het tijdelijk rijbewijs na 1 november 2018

  • Het is de datum van aflevering van uw eerste tijdelijke rijbewijs dat in rekening wordt gebracht. Als deze voor 1 november werd afgeleverd moet u geen EHBO opleiding volgen.

Mijn tijdelijk rijbewijs is vervallen

  • U kan geen nieuw tijdelijk rijbewijs B meer verkrijgen als de vervaldatum van uw tijdelijk rijbewijs ouder is dan 3 jaar.
  • In elk geval kan u uw opleiding verder zetten in een autorijschool en minstens 6 uur praktische rijles volgen in een rijschool om het praktisch examen af te leggen (risicoperceptietest en openbare weg). De volbrachte uren voor de vervaldatum worden niet in rekening genomen. Vergeet niet om de geldigheid van uw theoretisch examen na te gaan daar dit maximaal 3 jaar geleden mag afgelegd zijn, zo niet dient u dit opnieuw af te leggen.

Als u geslaagd bent voor het theoretisch examen in een ander gewest en u wil uw praktisch examen in Brussel afleggen

Als u uw praktisch examen met rechtstreekse toegang aflegt, onder dekking van een nationaal buitenlands rijbewijs of als de datum van uw voorlopig rijbewijs na 1 november 2018 valt moet u het theoretisch examen opnieuw afleggen in een Brussels examencentrum.

U slaagde tweemaal niet voor de proef op de openbare weg en u wenst beroep aan te tekenen

Na twee mislukte pogingen in het onderdeel proef op de openbare weg van het praktisch examen kan u beroep indienen via een aangetekend schrijven bij de beroepscommissie van het gewest waar u het examen heeft afgelegd.

Het beroep wordt op straffe van niet-ontvankelijkheid per aangetekende brief ingediend binnen de 15 dagen te rekenen vanaf de datum van het niet geslaagd zijn voor het examen.

Voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest moet u uw beroep verzenden naar:
GOB - Brussel Mobiliteit / Directie Wegverkeer
Ter attentie van de Voorzitter van de Beroepscommissie
CCN – Vooruitgangstraat 80 bus 1
1035 Brussel

U moet een vergoeding van 12,50 euro betalen samen met het indienen van het beroep op rekeningnummer BE26 0912 3109 2829 met mededeling: “DWV/Beroep/NaamVoornaam”

Bij het beroepschrift moet u, op straffe van niet-ontvankelijkheid, de volgende documenten of gegevens vermelden:

  • Het bewijs van betaling van de vergoeding
  • Uw naam, voornaam en geboortedatum
  • Het examencentrum waar u uw examen aflegde en de datum
  • De feiten die alleen betrekking hebben op de personen en de omstandigheden van plaats, tijd en procedure waaronder het examen werd afgelegd (uw motivatie en de vermelding van beroepsgrieven)
  • Uw handtekening onder uw beroep
  • Het bewijs van aangetekende zending van uw beroep naar het examencentrum

Als u de e-learning module van de EHBO-opleiding niet bij u thuis kunt volgen

De online opleiding kan gevolgd worden in de lokalen van het Rode Kruis (Papenvest 78, 1000 Brussel)

Documenten over te leggen bij het afleggen van de examen

Documenten over te leggen bij het afleggen van de risicoperceptietest EN de proef op de openbare weg:

  • Als u houder bent van een nog geldig voorlopig rijbewijs:

    . uw geldige identiteitsbewijs;

    Let op: een beperkt aantal identiteitsbewijzen wordt toegestaan om te worden toegelaten tot het examen. Worden niet toegestaan: fotokopieën, paspoorten, aangiften verlies identiteitskaart.

    . uw voorlopige rijbewijs 36m. met als datum van eerste afgifte een datum vóór 01/11/2018, geldig en afgegeven sinds meer dan 3 maand;

    ofwel uw voorlopige rijbewijs 36m. met als datum van eerste afgifte een datum na 31/10/2018, geldig en afgegeven sinds meer dan 9 maand;

    ofwel uw voorlopige rijbewijs 36m. met als datum van eerste afgifte een datum na 31/10/2018, nog geldig en afgegeven sinds meer dan 6 maand en het bewijs dat u gedurende minimum 14 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd;

    ofwel uw nog geldige voorlopige rijbewijs 18m. afgegeven sinds meer dan 3 maand en het bewijs dat u gedurende minimum 20 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd;

    ofwel uw nog geldige voorlopige rijbewijs 12 m.;

    . indien u al minstens tweemaal niet geslaagd bent, het bewijs dat u gedurende 6 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd na tweemaal niet geslaagd te zijn;

    . het bewijs van betaling van de retributie (bij voorafbetaling).

    Als u geen houder bent van een nog geldig voorlopig rijbewijs:

    . uw geldige identiteitsbewijs;

    . het bewijs dat u gedurende ten minste 30 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd;

    ofwel een getuigschrift van praktische scholing afgegeven door een erkende rijschool, waaruit blijkt dat u 6 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd, voorgeschreven na het verstrijken van de geldigheidsduur van uw voorlopige rijbewijs en een getuigschrift afgegeven door uw gemeentebestuur waaruit blijkt dat u een scholing heeft gevolgd onder dekking van een voorlopig rijbewijs;

    . indien u al minstens tweemaal niet geslaagd bent, het bewijs dat u gedurende 6 uur praktische scholing aan een erkende rijschool heeft gevolgd na tweemaal niet geslaagd te zijn;

    . het bewijs van betaling van de retributie (bij voorafbetaling).

Documenten voor te leggen enkel op het ogenblik van de proef op de openbare weg:

  • Indien u houder bent van een nog geldig voorlopig rijbewijs en het praktijkexamen met een eigen voertuig aflegt

    . het nog geldige verzekeringsbewijs inzake burgerlijke aansprakelijkheid voor het voertuig waarmee u zich aanbiedt (groene kaart – internationaal verzekeringsbewijs); 

    . het inschrijvingsbewijs van het voertuig waarmee u zich aanbiedt

    . het groene, nog geldige keuringsbewijs van het voertuig waarmee u zich aanbiedt (indien het voertuig onderworpen is aan een technische keuring);

    . het Belgische of Europese rijbewijs van de begeleider of begeleidende persoon, geldig voor het besturen van het voertuig waarmee het praktijkexamen wordt afgelegd;

    . het nog geldige identiteitsdocument, afgegeven in België, van de begeleider of begeleidende persoon;

    . in voorkomend geval het logboek.

    Indien u beroep heeft gedaan op een erkende rijschool:

    . indien u zich voor het afleggen van het praktijkexamen tot een andere rijschool of tot een andere zetel van deze rijschool wendt dan die waar u de voorgeschreven opleiding heeft doorlopen, een getuigschrift van 2 uur praktische scholing afgegeven door die andere rijschool;

    . in voorkomend geval het logboek.

Contact

0800 94 001

mobiliteit@gob.brussels

  • Info over de rijopleiding in Wallonië bevindt zich hier
  • Info over de rijopleiding in Vlaanderen bevindt zich hier
  • Algemene info over de examens en andere categorieën bevindt zich hier
  • De informatie betreffende het afleveren van rijbewijzen bevindt zich hier